عید مبعث

در واپسین روزهای ماه رجب، آن گاه که نسیم رحمت الهی بر کویر خشکیده ی دل ها می وزد، لحظه ای فرارسید که آسمان ها سکوت کردند و زمین به لرزه درآمد: مبعث، آن لحظه مقدس که خداوند، آخرین حلقه زنجیر هدایت را بر قلب نازنین محمد مصطفی (ص) بست. نه با فریاد، نه با شمشیر، بلکه با کلامی نرم که از عرش آمد و بر خاک نشست: «اقرأ».

آن روز، جبرئیل بال گشود و نور توحید را بر تاریکی جاهلیت افکند؛ نوری که قرار بود تا ابد، راه گمشدگان را روشن کند، یتیمان را در آغوش بگیرد و انسان را به فطرت پاکش بازگرداند.

عید مبعث، تولد دوباره  بشریت است؛ سرآغاز رحمت للعالمین که به جهان، برای همیشه، رنگ دیگری بخشید.

عید مبعث چیست و چه اتفاقی در این روز افتاده است؟

عید مبعث، بزرگ ترین عید معنوی اسلام است؛ روزی که خداوند متعال، حضرت محمد مصطفی (ص) را به پیامبری برگزید و رسالت جهانی اسلام آغاز شد. این روز، نقطه عطفی در تاریخ بشریت است؛ جایی که تاریکی جاهلیت شکافته شد و نور توحید، عدالت و رحمت بر زمین گسترانده گردید.

در این روز، جبرئیل امین بر قلب پاک پیامبر (ص) نازل شد و نخستین کلمات وحی را بر او خواند. آن لحظه، نه فقط برای یک انسان، بلکه برای تمام نسل های آینده بشریت، آغاز یک عهد الهی بود. عهدی که قرار بود انسان را از بندگی بت ها و هواهای نفسانی رها کند و به سوی خدای یگانه و زندگی پاک هدایت نماید.

عید مبعث 1404 چه روزی است؟

عید مبعث در تقویم قمری، ۲۷ رجب است. در سال ۱۴۰۴ هجری شمسی، این روز برابر است با شنبه 27 دی 1404 (بر اساس تقویم رسمی ایران).

فرق مبعث و بعثت

بعثت: به اصلِ رویداد و مأموریت الهی پیامبر اسلام (ص) اشاره دارد؛ یعنی زمانی که پیامبر از سوی خداوند به پیامبری برگزیده شد و مأموریت هدایت مردم را آغاز کرد.

مبعث: به زمان و روز وقوع بعثت گفته میشود یعنی روزی که بعثت اتفاق افتاد (27 رجب) و همین مناسبت به عنوان عید مبعث گرامی داشته میشود.

پیامبر اسلام در چه سنی به پیامبری مبعوث شد؟

حضرت محمد (ص) در سن ۴۰ سالگی به پیامبری مبعوث شدند. این سن، سنی است که انسان به بلوغ کامل عقلی، تجربه زندگی و پختگی روحی رسیده است. پیش از این، پیامبر (ص) سال ها در میان قوم خود به صداقت، مهربانی و دوری از بت پرستی شهره بودند. مردم مکه او را محمد امین و صادق می خواندند.

۴۰ سالگی، سنی است که خداوند بسیاری از انبیا را در آن برگزید؛ مانند حضرت موسی (ع) که در همین سن به رسالت رسید، یا حضرت عیسی (ع) که در حدود این سن مبعوث شد. این عدد، گویی نشانه ای الهی است که خداوند می خواهد رسالت را بر شانه های انسانی کامل، باتجربه و پاکیزه بگذارد.

قیمت فرش سجاده ای

اولین آیه  ای که در روز مبعث نازل شد چه بود؟

اولین کلام الهی که بر دل نازنین پیامبر اکرم (ص) نازل شد، آیات آغازین سوره مبارکه علق بود:

اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ﴿١﴾ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ ﴿٢﴾ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ ﴿٣﴾ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ﴿٤﴾ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ﴿٥﴾

«بخوان به نام پروردگارت که آفرید، آفرید انسان را از علق (خون بسته)، بخوان و پروردگارت کریم ترین است، همان که با قلم آموخت، به انسان آنچه را که نمی دانست تعلیم داد.»

جالب است که نخستین دستور الهی "بخوان" است؛ یعنی خواندن، دانش، قلم و یادگیری. دین اسلام از همان لحظه نخست، خود را دین علم و آگاهی معرفی کرد. نه دین خرافه، نه دین جهل، بلکه دینی که انسان را به خواندن، اندیشیدن و شناخت خدا دعوت می کند.

مبعث در کجا اتفاق افتاد؟

این رویداد آسمانی در غار حرا واقع در کوه نور (نزدیک مکه مکرمه) رخ داد. در یکی از شب های ماه رجب، در حالی که پیامبر (ص) در خلوت غار بودند، جبرئیل نازل شد و فرمود: «اقرأ». پیامبر که تا آن لحظه کتابی نخوانده بودند، با تعجب گفتند: «ما أنا بقارئ» (نمی توانم بخوانم). اما جبرئیل سه بار تکرار کرد و در نهایت پیامبر کلمات الهی را تکرار کردند. این لحظه، آغاز رسالت بود؛ لحظه ای که قلب یک انسان، خانه وحی الهی شد.

غار حرا امروز هم زیارتگاهی معنوی است. هر کس که به مکه می رود، سعی می کند حتی اگر با سختی باشد، به غار حرا برسد و آنجا دو رکعت نماز بخواند؛ چون می داند این مکان، شاهد نخستین کلام خدا با آخرین پیامبرش بوده است.

فرشته وحی در روز مبعث چه کسی بود؟

فرشته وحی، جبرئیل امین (ع) بود؛ همان جبرئیل که قرآن او را روح الامین و روح القدس نامیده است. جبرئیل، بزرگ ترین فرشته آسمان ها، کسی که پیام های الهی را بر قلب انبیا نازل می کرد.

خرید فرش تشریفات

تاریخ دقیق عید مبعث در تقویم قمری چیست؟

این عید بزرگ در ۲۷ رجب سال چهلم عام الفیل (۱۳ سال قبل از هجرت) اتفاق افتاد. عدد ۲۷ در فرهنگ اسلامی، عددی پر برکت است و رجب، ماه حرام و ماه خداوند است. این تقارن معنوی، بر اهمیت این روز افزوده است.

اعمال عید مبعث چیست؟

🔹 غسل کردن: غسل در شب یا روز مبعث مستحب است و پاکیزگی جسم و روح را برای ورود به این عید بزرگ آماده می کند.

🔹 روزه گرفتن: عید مبعث یکی از چهار روزی است که روزه گرفتن ثوابش بسیار زیاد است؛ به قدری که معادل هفتاد سال عبادت شمرده شده است.

🔹 زیارت پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین (ع): زیارت حضرت رسول (ص) و به ویژه زیارت امام علی (ع) در نجف اشرف، افضل اعمال این شب و روز دانسته شده است.

🔹 زیارت امام حسین (ع) که پاداشش همچون زیارت پیامبر (ص) در روز مبعث است.

🔹 ذکر، دعا و صلوات به نیت تجدید عهد با پیامبر رحمت

🔹 صدقه دادن کار خیر؛ چون بعثت، دعوت به مهربانی بود

🔹 نماز مخصوص عید مبعث

نماز مخصوص عید مبعث چگونه است؟

یکی از مهم ترین اعمال روز مبعث، نماز دوازده رکعتی است که در روایات از امام جواد (ع) و دیگران نقل شده و ثواب بسیار بالایی دارد. بهتر است بعد از نماز عشا شروع، و تا قبل از نیمه شب تمام شود. این نماز به این صورت خوانده می شود:

- دوازده رکعت (به صورت شش نماز دو رکعتی یا چهار نماز سه رکعتی، هر طور راحت تر هستید).

- در هر رکعت: سوره حمد و یک سوره آسان (مثل توحید، فلق، ناس یا هر سوره کوتاهی که بلد هستید).

- پس از هر دو رکعت (پس از تشهد و سلام) بنشینید و بگویید:

«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًا»

سپس چهار بار بگویید:

«اللَّهُ اللَّهُ رَبِّي لَا أُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا»

و چهار بار:

«لَا أُشْرِكُ بِرَبِّي أَحَدًا»

نقش مسجد در گسترش پیام بعثت پیامبر

مسجد، قلب تپنده اسلام از همان روزهای نخست بعثت بود. پس از هجرت به مدینه، اولین بنایی که پیامبر (ص) ساختند، مسجد النبی بود؛ جایی که نه تنها محل عبادت، بلکه دانشگاه، دادگاه، مرکز فرماندهی و پناهگاه یتیمان و فقرا بود.

پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «مَنْ بَنَى مَسْجِدًا لِلَّهِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ» (کسی که مسجدی برای خدا بسازد، خداوند برای او خانه ای در بهشت می سازد). مسجد، نماد وحدت امت بود؛ جایی که سیاه و سفید، عرب و عجم، فقیر و غنی در یک صف می ایستادند.

در روز مبعث، مساجد می توانند با برگزاری جشن های معنوی، سخنرانی های الهام بخش در مورد سیره پیامبر و اهمیت بعثت، و برنامه های فرهنگی مانند قرائت قرآن و تواشیح، این روز بزرگ را به عموم مردم بشناسانند. همچنین اقداماتی نظیر کمک رسانی به نیازمندان؛ مانند توزیع بسته های غذایی، جمع آوری کمک های مالی برای یتیمان، یا حتی مشاوره های رایگان برای خانواده های کم درآمد.

علاوه بر این، مسجد می تواند بستری برای به کارگیری جوانان در فعالیت های مرتبط با مبعث باشد. جوان ها می توانند در سازماندهی جشن ها، تهیه محتوای دیجیتال برای شبکه های اجتماعی، یا حتی اجرای نمایش در مورد عظمت بعثت نقش آفرینی کنند. این مشارکت، حس مسئولیت و تعلق خاطر را در آن ها تقویت می کند و به گسترش پیام بعثت از طریق خلاقیت نسل جوان کمک می رساند.

در این میان، زیبایی و نظم ظاهری مسجد نیز نقش مهمی در جذب نمازگزاران و شرکت کنندگان در برنامه های مبعث ایفا می کند؛ از نورپردازی شاد گرفته تا استفاده از آذین هایی برای جلوه بیشتر این عید بزرگ. همچنین فرش های مسجد، به ویژه فرش های سجاده ای با طرح های محرابی، که نه تنها فضایی گرم و دعوت کننده ایجاد می کنند، بلکه به تشکیل صفوف منظم و متحد نمازگزاران کمک شایانی می نمایند. این فرش ها، با الگوهای سنتی و اسلامی ، حس تقدس و آرامش را تقویت کرده و در جشن های اسلامی مانند مبعث، فضایی ایده آل برای گردهمایی فراهم می آورند. انتخاب فرش سجاده ای مرغوب با طرح های اصیل، می تواند تجربه معنوی شرکت کنندگان را دوچندان کرده و مساجد را به نمادی زنده از پیام بعثت تبدیل نماید.

سخن پایانی

مبعث، نه یک یادبود تاریخی؛ بلکه یک زنده بادِ همیشگی به نور در دل تاریکی هاست. هر سال که این روز فرامی رسد، گویی بار دیگر جبرئیل نازل می شود و به هر یک از ما امر می کند: "بخوان!" بخوان به نام پروردگارت، بخوان برای رهایی، بخوان برای دانایی. این عید، فرصتی است تا بعثت درونی خود را تجدید کنیم و بار دیگر پیمان ببندیم با قرآن و عترت.

گروه صنعتی سجاده نقش کاشان، عید سعید مبعث را که آغاز رسالت خاتم الانبیاء (ص) و طلوع نور هدایت است، به شما امت عزیز و ولایتمدار تبریک و تهنیت عرض می نماید.

امید است در پرتو این نور مبارک، دل هایمان بیش از پیش به قرآن و اهل بیت (ع) نزدیک شود.

.